Diz Kireçlenmesi (Gonartroz): Nedir? Neden Olur? Tedavisi?

Diz kireçlenmesi (gonartroz) diz eklemindeki kıkırdak ve diğer yapıların zamanla yıpranması sonucu gelişen, ağrı, hareket kısıtlılığı ve yürüme güçlüğüne neden olan dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Tanı, tedavi ve korunma yöntemleri hakkında güncel bilgileri bu sayfada bulabilirsiniz.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Nedir?

Diz kireçlenmesi (gonartroz), diz eklemini oluşturan tüm yapıların bozulduğu bir hastalıktır. Özellikle diz kıkırdakları etkilenir. Diz kireçlenmesi (gonartroz) olan kişide diz ağrıları oluşur, yürüme mesafesi kısalır ve diz hareketleri kısıtlanmaya başlar.

Diz kireçlenmesi (gonartroz) genellikle ileri yaşlarda görülen bir hastalıktır. Halk arasında söylenen “dizin sıvısı bitmiş”, “kıkırdaklar erimiş”, “kemik kemiğe sürtüyor” gibi tabirler de aslında diz kireçlenmesi (gonartroz) hastalığı anlamına gelmektedir.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Neden Olur?

Diz kireçlenmesi (gonartroz), yaşla birlikte diz eklemini oluşturan kıkırdak ve diğer yapıların özelliğini kaybetmesi ile oluşur. Tam olarak nedenini söylemek zordur. Yapısal faktörler ve genetik alt yapı, diz kireçlenmesi (gonartroz) hastalığının oluşmasında önemli bir nedendir.

Diz travmaları, diz eklemini ilgilendiren kırık geçirmiş olmak, fazla kilolu olmak, uzun yıllar dizi zorlu şekilde kullanmak diz kireçlenmesi (gonartroz) hastalığına yol açabilir. Romatizmal hastalıklar, geçirilmiş diz eklem enfeksiyonları yıllar içerisinde diz eklem kireçlenmesi yapabilir.

Tedavi edilmemiş menisküs yırtıkları, tedavi edilmemiş ön çapraz bağ yaralanmaları ve tedavi edilmemiş diz eklemini ilgilendiren bağ yaralanmaları zaman içerisinde diz kireçlenmesi (gonartroz) rahatsızlığına neden olabilir.

Bacaklardaki eğrilikler de zaman içerisinde diz kireçlenmesi (gonartroz) yapabilir. Hiçbir neden tespit edilemese de diz kireçlenmesi, yaşlanma ile birlikte birçok insanda görülebilmektedir.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Nasıl Tespit Edilir?

Diz kireçlenmesi (gonartroz), hastanın şikâyetinin dinlenmesi ve muayene edilmesi ile büyük oranda tespit edilebilir. Kesin tanı için görüntüleme tetkiklerine başvurulur. Röntgen tetkiki, diz kireçlenmesi (gonartroz) tanısını koymak için sıklıkla yeterlidir.

Hastada ek başka bir hastalıktan şüphelenilmiyorsa tomografi veya MR gibi ileri görüntüleme tetkikleri istemeye gerek olmayacaktır.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Şikâyetleri Nelerdir?

Diz kireçlenmesi (gonartroz) hastalığı olan kişilerde yürümekle artan diz ağrıları olur. Ağrılar gece uykudan uyandırabilir. Hastaların yürüme mesafeleri kısalır. Oturup kalkma ve çömelme sırasında ciddi ağrılar oluşabilir.

Namaz kılan kişiler normal şekilde namaz kılamamaya başlar. Diz hareketlerinde kısıtlılık oluşur. Diz bükme ve dizi tam düz uzatma hareketi yapılamayabilir. Kişi ağrıları olmasın diye yürümek istemez, dışarı çıkmak istemez. Böylece hayat kalitesi kötüleşir.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Tedavisi Nedir?

Diz kireçlenmesi (gonartroz) tedavisi hastalığın evresine göre yapılır. Başlangıç evrelerinde en etkili kabul edilen tedavi; fizik tedavi egzersizleri, kilo verilmesi ve günlük yaşam değişiklikleridir. Günlük yaşam değişiklikleri ile kastedilen beslenme alışkanlıkları ve diz kullanım alışkanlıklarıdır.

Bu hastalık oluştuktan sonra dizi zorlayan hareketler yapmak diz ağrılarını arttıracaktır. Bu nedenle günlük yaşamda dizi zorlayan hareketlerden kaçınılmalıdır. Özellikle çok fazla merdiven inip çıkmak, ağır yük taşımak dizi zorlar. Kilolu kişilerin fazla kilolarını vermesi dizi rahatlatır. Egzersiz ile diz çevresi kasların kuvvetlendirilmesi diz ağrılarına fayda sağlar.

Bunların dışında ağrı kesici antienflamatuar ilaç kullanımı ağrıları rahatlatabilir. Diz eklem içine yapılacak Hyaluronik asit, PRP, Kök hücre, Egzozom, steroid enjeksiyonları da erken ve orta evrelerde ağrı ve hastalık kontrolünde etkili olabilmektedir.

Diz kireçlenmesi (gonartroz) ileri evrelerde diz protezi ameliyatı ile tedavi edilmektedir. Son evreye gelmiş diz kireçlenmelerinde genellikle enjeksiyon tedavilerinin faydası çok sınırlı olmaktadır.