Omuz Protezi Ameliyatı: Nedir? Kimlere ve Nasıl Yapılır?

Omuz protezi ameliyatı; ileri omuz kireçlenmesi, tamir edilemeyen rotator cuff yırtıkları ve bazı omuz kırıklarının tedavisinde uygulanan modern bir eklem protezi ameliyatıdır. Ameliyat çeşitleri, uygulama aşamaları, iyileşme süreci ve hangi hastalara uygun olduğu hakkında güncel ve bilimsel bilgileri bu rehberde bulabilirsiniz.

Omuz Protezi Ameliyatı Nedir?

Omuz protezi ameliyatı; bozulan omuz ekleminin fonksiyonlarını daha iyi şekilde yerine getirebilmesi amacıyla yapay eklem (protez) ile değiştirilmesi işlemidir. Omuz protezi ameliyatı, diz protezi ve kalça protezi ameliyatına göre daha az sıklıkla uygulanan bir cerrahi prosedürdür.

Protez ameliyatlarının neredeyse tamamı benzer tedavi prensibine sahiptir. Diz protezi nasıl kireçlenme, ağrı ve fonksiyon kaybı gelişen dizlere uygulanıyorsa, omuz protezi ameliyatı da aynı mantıkla uygulanır.

Omuz Protezi Ameliyatı Kimlere Yapılır?

Omuz protezi ameliyatı; ileri derece omuz eklem kireçlenmesi olan kişilere, tamir edilemeyen rotator cuff (omuz manşeti) yırtıklarına ve bazı parçalı omuz kırıklarına uygulanabilir. Omuz protezi ameliyatı genellikle ileri yaş hastalarda tercih edilen bir cerrahi yöntemdir ve çoğu zaman son tedavi seçeneği olarak uygulanır.

Örneğin, rotator cuff yırtığı zamanında kapalı yöntemle tedavi edilirse omuz ekleminde kireçlenme gelişmeyebilir ve omuz protezi ameliyatına ihtiyaç duyulmayabilir.

Omuz Protezi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Omuz protezi ameliyatı genel anestezi altında uygulanır. Ameliyat süresi yaklaşık 1-2 saat arasında değişebilir. Cerrahi sırasında humerus başı olarak adlandırılan omuz ekleminin yuvarlak kısmı çıkarılır ve yerine protez yerleştirilir.

İşlem yalnızca bu bölgeye uygulanırsa buna parsiyel omuz protezi denir ve genellikle bazı omuz kırıklarında tercih edilir. Eğer karşı taraftaki glenoid yüzeye de protez uygulanırsa bu işlem total omuz protezi veya ters (revers) omuz protezi olarak adlandırılır.

Omuz Protezi Ameliyatı Çeşitleri Nelerdir?

Omuz protezi ameliyatının farklı çeşitleri bulunmaktadır. Bunlar parsiyel omuz protezi, total omuz protezi, ters (revers) omuz protezi, revizyon omuz protezi ve tümör tipi omuz protezidir.

• Parsiyel Omuz Protezi: İleri yaşta görülen bazı omuz kırıklarında uygulanır. Bu yöntemin uygulanabilmesi için rotator cuff tendonlarının sağlam olması gerekir.
• Total Omuz Protezi: Omuz kireçlenmesi ve bazı omuz kırıklarında uygulanır. Bu protez tipinde de rotator cuff kas ve tendonlarının sağlam ve işlevsel olması gerekir.
• Ters (Revers) Omuz Protezi: Bazı omuz kırıklarında, ileri omuz kireçlenmelerinde ve tamir edilemeyen rotator cuff yırtıklarında uygulanabilir. Bu ameliyatın yapılabilmesi için deltoid kasının sağlam ve çalışıyor olması şarttır.
• Revizyon Omuz Protezi: Daha önce omuz protezi ameliyatı geçirmiş ancak yeniden protez cerrahisine ihtiyaç duyan hastalara uygulanır.
• Tümör Tipi Omuz Protezi: Omuz bölgesindeki tümörün cerrahi olarak çıkarılmasının ardından oluşan kemik kaybını onarmak amacıyla uygulanır.

Omuz Protezi Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Omuz protezi ameliyatı sonrasında hastaya genellikle 2-6 hafta süreyle omuz kol askısı kullanması önerilir. Omuz hareketlerine kontrollü olarak 2-6 hafta içerisinde başlanır. Dirsek ve el bileği hareketlerine ise çoğunlukla ameliyatın hemen ardından izin verilir.

Omuz hareket açıklığının yeniden kazanılmasında fizik tedavi ve rehabilitasyon süreci tedavinin önemli bir parçasıdır. Pasif omuz egzersizlerine, ameliyat sırasında elde edilen cerrahi stabiliteye bağlı olarak gecikmeden başlanması önerilir. Hastaların omuzlarını günlük yaşamda tama yakın kullanabilmeleri genellikle 2-3 ay içerisinde mümkün olmaktadır.