Revizyon Kalça Protezi: Nedir? Neden ve Nasıl Yapılır?

Revizyon kalça protezi; protez gevşemesi, aşınma, enfeksiyon, kırık veya tekrarlayan çıkık nedeniyle mevcut protezin bir kısmının ya da tamamının değiştirildiği cerrahi işlemdir. Revizyon kalça protezi ameliyatında kemik kaybı, protez komponentlerinin durumu ve enfeksiyon varlığı değerlendirilerek hastaya özel tedavi planlanır. Tedavinin temel amacı ağrıyı azaltmak, kalça ekleminin işlevini yeniden sağlamak ve hastanın yürümesini iyileştirmektir.

Revizyon Kalça Protezi Nedir?

Kalça protezi revizyonu ameliyatı, daha önce kalça protezi ameliyatı yapılmış hastalarda mevcut kalça protezinin değiştirilmesi işlemidir.

Kalça protezi revizyonu ameliyatında protezin tamamının değiştirilmesi her zaman gerekli olmayabilir. Örneğin, uyluk kemiğindeki protez komponenti sağlam olan ancak leğen kemiğindeki asetabular komponentte gevşeme gelişen hastalarda yalnızca gevşeyen komponent değiştirilebilir.

Kalça protezi revizyonu ameliyatları, ilk kalça protezi ameliyatına göre daha zorlu olabilmektedir. Bunun en önemli nedenleri arasında mevcut protezin çıkarılmasındaki zorluklar, kemik kaybı, ameliyat sırasındaki artmış kırık riski ve daha önce ameliyat edilmiş dokuların durumunun iyi olmaması sayılabilir.

Revizyon Kalça Protezi Neden Yapılır?

Kalça protezinin sağlıklı kullanılabilmesi için protez komponentleri ve kemik arasında bir kaynaşma olmalıdır. Bu kaynaşma hiç oluşmayabileceği gibi oluştuktan sonra zamanla çeşitli nedenlerle kaybolabilir. Kalça protezi gevşemesi, protez ile kemik arasındaki kaynaşmanın bozulması anlamına gelmektedir. Gevşeme ameliyat sonrası erken veya geç dönemde ortaya çıkabilir.

Protez Gevşemenin Başlıca Nedenleri:

• Aseptik Gevşeme: Protez enfeksiyonu olmadan protezin kemikle bağlantısının bozulması.
• Protez Aşınması: Protezin hareketli yüzeyleri arasında aşınmayla yayılan partiküllerin kemik kaybına neden olması.
• Enfeksiyon: Protezin enfekte olmasıyla kemik ve protez bağlantısının bozulması.
• Mekanik Sorunlar: Protezin tespitinde, yerleşiminde veya boyutlarındaki problemler.

Kalça protezi enfeksiyonu, kalça protezi revizyonu ameliyatının önemli nedenlerinden biridir. Enfeksiyonun süresine ve protezin durumuna göre farklı tedavi protokolleri değişebilmektedir. Erken dönem protez enfeksiyonlarında protez çıkarılmadan cerrahi temizleme ile debridman ve antibiyotik tedavisi yapılabilir.

Ne yazık ki birçok hastada ise protezin çıkarılması gerekebilmektedir. Kalça protezi enfeksiyonunun özelliklerine göre tek aşamalı veya iki aşamalı kalça protezi revizyon ameliyatı uygulanabilir.

Kalça protezi ameliyatı sonrası iyileşme tamamlandıktan sonra ağrının yeniden başlaması veya giderek ağrının artması, protez gevşemesinin belirtilerinden biri olabilir. En sık görülen şikâyetler arasında kasık, kalça veya uyluk bölgesinde ağrı, yük verip yürüdükçe ağrının artması, yürüme mesafesinde azalma, topallama ve hareket kısıtlılığı sayılabilir.

Kalça protezi bulunan her hastadaki ağrı olması protez gevşemesi anlamına gelmez. Bel bölgesinden kaynaklanan sorunlar, kalça çevresindeki tendon problemleri ve diğer kas-iskelet sistemi problemleri de benzer ağrılara neden olabilir. Hikâye ve muayene bu ayrımı yapmakta önemlidir.

Tanıda öncelikle hikâye, fizik muayene ve röntgen kullanılır. Gerekli durumlarda ileri inceleme olarak bilgisayarlı tomografi ve MR kullanılabilir. Kalça protez enfeksiyon şüphesi varsa kan testleri ve eklem sıvısı incelemesi yapılabilir.

Revizyon Kalça Protezi Nasıl Yapılır?

Kalça protezi revizyonu ameliyatında problemli olan protez komponentleri çıkarılır. Ardından mevcut kemik yapısına uygun olarak yeni protez yerleştirilir. Kemik kaybının az olduğu, yani kemik stoğunun korunduğu hastalarda standart protezler bile kullanılabilir. İleri kemik kaybı varsa özel revizyon protezleri, metal destekler veya kemik greftleri kullanmak gerekebilir.

Özellikle leğen kemiği tarafındaki kemik kaybı, yeni protezin sağlıklı şekilde yerleştirilmesini zorlaştırabilir. Bu nedenle kalça protezi revizyonu ameliyatı öncesi kemik kaybının derecesinin belirlenmesi ve kullanılması gerekebilecek özellikli protezlerin ameliyat sırasında bulunması önemlidir.

Kalça protezi revizyonu ameliyatının temel amacı ağrıyı azaltmak, kalça ekleminin sağlıklı fonksiyonunu yeniden sağlamak ve hastanın yürümesini iyileştirmektir.

Revizyon Kalça Protezi Sonrası İyileşme

Kalça protezi revizyonu ameliyatı sonrası iyileşme dönemi, ameliyat sırasında yapılan işlemlere göre bazı farklılıklar gösterebilmektedir.

Kemik kaybı bulunmayan ve protezi stabil, sıkı bir şekilde yerleştirilen hastalar erken dönemde yük vererek yürümeye başlayabilir. Ancak kemik grefti kullanılan, protezin kemiğe sıkı şekilde tutunmasının zaman alacağı öngörülen veya kırık gelişmesi sonrası tespit yapılan hastalarda yük verme bir süre sınırlandırılabilir. Bu konudaki en detaylı bilgi ameliyatı yapan hekim tarafından verilebilir.

Kalça protezi revizyonu ameliyatı sonrası fizik tedavi, kas güçlendirme ve yürüme egzersizleri önemlidir. Günlük aktivitelere dönüş birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişebilmektedir. Ameliyat sırasında yapılan işlemler, hastanın genel durumu bu süreyi belirleyen önemli etkenlerdir.