Ön Çapraz Bağ Ameliyatı: Nedir? Nasıl Yapılır? Sonrası?

Ön çapraz bağ ameliyatı dizdeki ön çapraz bağ kopmalarının tedavisinde uygulanan cerrahi yöntemler hakkında kapsamlı bilgiler sunan bir rehberdir. Bu yazıda ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu, kullanılan tendon greftleri, ameliyat süreci, iyileşme dönemi ve spora dönüş süreci hakkında güncel bilgiler yer almaktadır.

Ön Çapraz Bağ Ameliyatı Nedir?

Ön çapraz bağ, diz ekleminde bulunan ve kaval kemiği ile uyluk kemiği arasında uzanan bir bağdır. Diz ekleminin stabil şekilde kullanılmasından sorumludur. Ön çapraz bağ ameliyatı, ön çapraz bağ koptuğunda uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Günümüzde ön çapraz bağ ameliyatı kapalı (artroskopik) yöntem ile yapılır.

Ön çapraz bağ ameliyatı, ön çapraz bağın dikilmesinden ziyade yeniden oluşturulması ameliyatıdır. Bu yeniden oluşturmaya ise rekonstrüksiyon denir. Ameliyatın tam adı ön çapraz bağ rekonstrüksiyonudur.

Ön Çapraz Bağ Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ön çapraz bağ ameliyatı günümüzde neredeyse her zaman kapalı (artroskopik) yöntem ile yapılır. Ön çapraz bağ koptuğunda genellikle koptuğu yerden dikilmesi söz konusu değildir. Bu nedenle kişinin kendi vücudundan veya dışarıdan hazır olarak temin edilen tendon greftleri yeniden bağ yapımında kullanılır.

Yeniden bağ yapımında kaval kemiği ve uyluk kemiğine tüneller açılır. Kişiden alınan veya hazır gelen tendon, açılan bu tünellerden geçirilerek sabitlenir. Böylece ön çapraz bağın yerine geçecek olan yeni bir bağ oluşturulmuş olur. Ameliyat sırasında diz eklemi muayene edilerek menisküs yırtıkları ve kıkırdak hasarlarına da müdahale edilir.

Ön Çapraz Bağ Ameliyatı Sonrası Süreç Nasıldır?

Ön çapraz bağ ameliyatı sonrası hastanede yatış süresi genellikle 1 gecedir. Ameliyatta dren konmuş olabilir. Ameliyattan bir gün sonra pansuman yapılır ve dren varsa çekilir. Ameliyat sonrası birinci gün hemen fizik tedavi hareketlerine başlanır ve hasta yürütülür. Bazı durumlarda 4-6 haftaya kadar hastadan ameliyat olan taraf üzerine tam yük vermemesi istenebilir.

Ameliyat sırasında sadece ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu yapıldıysa hastanın dizi düz şekilde iken tam yük vermesinde sakınca yoktur. Diz bükme hareketleri kademeli şekilde artırılır. Genellikle ilk 2 hafta 90 dereceye kadar diz bükülmesi istenir. Daha sonraki haftalarda bu derecenin artırılması beklenir.

Ameliyat sonrası kas güçsüzlüğü önemli bir problemdir. Bu nedenle ameliyat sonrasında çok fazla gecikmeden fizyoterapist ile çalışma planlaması yapılması önerilir. Böylece diz çevresi kaslarının hızlıca kuvvetlendirilmesi ve diz hareketlerine tam geri dönüşün hızlandırılması amaçlanır. Günlük hayata 4-6 hafta içinde dönülse de tam iyileşme 3-6 ayı bulabilir. Futbol gibi mücadeleli sporlara ise 1 yıldan önce dönülmesi önerilmez.