Aşil Tendon Kopması (Rüptürü): Nedir? Nasıl Anlaşılır?

Aşil tendon kopması (rüptürü), spor sırasında ani zorlanma sonucu Aşil tendonunun tamamen kopmasıyla gelişen ciddi bir ortopedik yaralanmadır. Tanı çoğunlukla fizik muayene ve MR ile konur. Özellikle genç ve aktif hastalarda cerrahi tendon onarımı, güçlü tendon iyileşmesi, normal yürüme düzeninin korunması ve spora güvenli dönüş açısından en etkili tedavi yöntemidir.

Aşil Tendon Kopması (Rüptürü) Nedir?

Aşil tendon kopması, topuğun hemen üzerinde arkada uzanan Aşil tendonunun ani bir şekilde zorlanması sonucu bütünlüğünün bozulmasına denir. Aşil tendon kopması genellikle sportif aktiviteler sırasında görülür.

Genç ve erişkin yaş grubundaki aktif kişilerde daha sık görülmektedir. Kopma sırasında ayak bileğinin arkasında ani ve şiddetli bir ağrı hissedilir. En tipik bulgusu ise kişinin kendisine arkadan birisinin tekme attığını hissetmesidir.

Aşil Tendon Kopması Nasıl Anlaşılır?

Aşil tendon kopması yaşayan kişiler, olayı anlatırken genellikle koşarken arkadan birisinin kendilerine tekme attığını hissettiklerini ifade ederler. Ayak bileğinin arkasında, Aşil tendonu üzerinde ani bir ağrı oluşur.

Kopma sonrasında tendon bütünlüğündeki kayıp dışarıdan yapılan muayenede hissedilebilir. Bu bulguya gap bulgusu denir. Aynı zamanda Thompson testi pozitiftir. Aşil tendon kopması yaşayan kişi yürüyebilir ve ayağının üzerine basabilir. Ancak yürürken ağrı ve güçsüzlük hisseder.

Aşil tendon kopması çoğu zaman hasta öyküsü ve fizik muayene ile büyük ölçüde anlaşılır. Kesin tanı ise manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile konur.

Aşil Tendon Kopması Neden Olur?

Aşil tendon kopması çoğunlukla sportif aktiviteler sırasında ani zorlanmaya bağlı olarak gelişir. Bununla birlikte kopmaya yatkınlık oluşturan bazı risk faktörleri bulunmaktadır. Özellikle bazı antibiyotiklerin kullanımı Aşil tendon kopması riskini artırabilir. Aşil tendonunda kronik iltihap bulunması ve Haglund hastalığı da önemli risk faktörleri arasındadır.

Ayrıca Aşil tendiniti nedeniyle uygulanan kortizon (steroid) enjeksiyonları da tendon kopmasına zemin hazırlayabilir. Bununla birlikte Aşil tendonu kopan bazı kişilerde herhangi bir risk faktörü saptanamayabilir.

Aşil Tendon Kopması Tedavisi Nedir?

Aşil tendon kopmasının tedavisi çoğu zaman ameliyat ile kopan tendonun cerrahi olarak onarılmasıdır. İleri yaşta olan ve günlük yaşamını aktif olmayan şekilde sürdüren kişilerde alçı tedavisi de tercih edilebilir.

Ancak genç ve aktif bireylerde Aşil tendon kopması cerrahi olarak onarılmazsa ayak biyomekaniği bozulabilir ve yıllar içerisinde ayak ile ayak bileği eklemlerinde çeşitli sorunlar gelişebilir.

Aşil Tendon Kopması Ameliyatı Sonrası

Aşil tendon kopması ameliyatından sonra hasta kısa bacak alçısı ile yaklaşık 2-4 hafta takip edilir. Daha sonra alçı çıkarılarak açı ayarlı yürüme botu uygulanır. İlk aşamada ayak bileği yaklaşık 20 derece aşağı bakacak şekilde ayarlanır ve kontrollü yürümeye izin verilir.

Takip eden haftalarda açı kademeli olarak sıfıra yaklaştırılır ve 2-3 hafta içerisinde normal basmaya izin verecek seviyeye getirilir. Genellikle 6-8 hafta sonunda hasta normal ayakkabı ile yürüyebilir. Bu süreç genel tedavi yaklaşımını ifade etmektedir. Cerrahi teknik ve rehabilitasyon programı hastaya ve cerrahın tercihine göre farklılık gösterebilir.